Συναισθήματα, ΙV

Ο οδοιπόρος του Bosch αφήνει πίσω του μία ζωή, στην οποία τον έχουν οδηγήσει άλλες δυνάμεις - τα περιστέρια στον ουρανό, όπως αναφέρει η μεσαιωνική έκφραση 'duiven op zolder houden'. Ο περιστερώνας και ο κύκνος στην ταμπέλα, λένε ότι ο κόσμος του - η ταβέρνα, από πίσω του – ήταν ένα πορνείο. Ένας κόσμος που του γρυλλίζει απειλητικά – όπως ο σκύλος, διαβολικό σημάδι - καθώς φεύγει πια από την εξουσία του.
Το πανδοχείο «Λευκός Κύκνος» αντιπροσωπεύει αυτόν το βίο: πληρωμένος έρωτας -τα κρεμασμένα εσώρουχα από το παράθυρο -, πιόμα – το ανάποδο λαγήνι στη κορυφή -, ασωτία με κλεψιά και χυδαίο κουτσομπολιό - η κίσσα στο κλουβί. Η γυναίκα στη πόρτα με όπλο την λαγνεία - την κρασοκανάτα - παρασύρει τους περαστικούς στις ηδονές του έρωτα -το ξίφος και το μαχαιρίδιο του άνδρα που την αγκαλιάζει, το μακρύ κοντάρι είναι όλα ερωτικά σύμβολα. Μία άλλη γυναίκα στο παράθυρο, σαν το βαρέλι από κάτω της που δεν έχει τάπα, γλυκοκοιτάζει τους περαστικούς. Πράγματι η ζωή στο πανδοχείο ήταν ανυπόφορη – ένας άνδρας στη σκιά κατουράει τον τοίχο του. Την ακολούθησε όμως γιατί ήθελε, έστω και για λίγο, να την δοκιμάσει.
Δεν οικοδόμησε τίποτα σ’ αυτήν τη ζωή , στην οποία όλα καταρρέουν σαν την κατεστραμμένη οροφή και τα ξεχαρβαλωμένα παντζούρια. Εκεί η βρωμιά και η πλεονεξία περισσεύουν όπως τα περιστέρια στο προαύλιο. Και ένας, όχι και τόσο, παρδαλός κόκορας σγαρλεύει την αυλή. Ο γυρολόγος ακούει το πουλί που ξύνει το χώμα – του θυμίζει την προδοσία που διέπραξε- και κοιτάζει με δισταγμό πίσω του, δεν είναι ακόμα σίγουρος ότι έχει το κουράγιο να προχωρήσει!
Θέλει να πάρει άλλο δρόμο τώρα. Να μπει στο λιβάδι αριστερά του – έναν λειμώνα που δεν είναι παρά η επιστροφή στην πατρική εστία, εκεί απ’ όπου ξεκίνησε. Η πόρτα όμως είναι κλειστή. Η παχιά αγελάδα που βόσκει, χαζεύοντας τον, του θυμίζει τι έχασε. Είχε και αυτός ο δρόμος τρυφηλότητα φαίνεται ότι του λέει η κίσσα. Πλήρωσε τις επιλογές του. Το τσόχινο καπέλο που κρατάει στο αριστερό του χέρι – παραπέμπει σε μία ολλανδική παροιμία ‘buiten hoede zijn' – του υπενθυμίζει ότι κανείς δεν μπορεί να προστατευθεί από τις συνέπειες των πράξεων του. Έχει βυθισθεί στη θλίψη – το τσαγγαρόσουβλο στο καπέλο είναι παλιό αστρονομικό σύμβολο του Κρόνου, της μελαγχολίας. Θα διαβεί την πατρική θύρα; Πλησιάζει το τέλος της ζωής του – έτσι του μαρτυράει το ισόπλευρο τρίγωνο στο πάνω μέρος της καγκελόπορτας. Έχει παραμελήσει ο «Άσωτος Υιός» τα έξη – όπως είναι οι τρύπες της πόρτας – χρέη του. Η διαγώνιος μπάρα μαζί με το τρίγωνο φτιάξανε ήδη την κρεμάλα.
Θα μπορέσει να εξαρθεί πάνω από τον εαυτό του;

Πηγή: «De landloper» - Hieronymus Bosch, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam