Το κυνήγι τους κρατάει άυπνη την ψυχή μας

… Τα εξωτερικά πράγματα σαν τέτοια δε σημαίνουν τίποτα για το μεγαλοφυή, να γιατί κανείς δεν μπορεί να τον καταλάβει. Κάθε τι εξαρτιέται από την ερμηνεία που αυτός δίνει, όταν συμπαρίσταται ο μυστικός του φίλος (το πεπρωμένο). Το σύμπαν ολόκληρο μπορεί να χαθεί, ο πιο ηλίθιος όπως και ο πιο ευφυής μπορούν να συμφωνήσουν στο να του πάρουν από τα χέρια την άκαρπη προσπάθεια. Μολαταύτα ο μεγαλοφυής ξέρει πως είναι δυνατώτερος απ’ όλο τον κόσμο, αρκεί να μην βλέπει κανένα αμφίβολο γραπτό, εκεί που διαβάζει τη θέληση του πεπρωμένου. Αν το διαβάσει όπως το ποθεί, τότε θα πει με την παντοδύναμη φωνή του στον πιλότο: «Προχώρα μονάχα, τον Καίσαρα και την τύχη του οδηγείς» (Πλουτάρχου: «Καίσαρ», 38)…

… Να γιατί ο μεγαλοφυής αγωνιά άλλες ώρες απ΄ ότι ο κοινός άνθρωπος. Ο κίνδυνος δεν αποκαλύπτεται στον κοινό άνθρωπο, παρά μόλις τη στιγμή του κινδύνου, μέχρι τότε βρίσκεται στη σιγουριά του, και μόλις περάση ο κίνδυνος νοιώθει πάλι ασφαλής. Ο μεγαλοφυής κατά την ώρα του κινδύνου βρίσκεται στο αποκορύφωμα της δύναμης του, κι αντίθετα η αγωνία προϋπάρχει η έπεται αυτής της ώρας και λαβαίνει χώρα σε μια τρομώδη στιγμή, όπου ο μεγαλοφυής πρέπει να διαλεχθή μ’ εκείνον τον μεγάλο Άγνωστο, που είναι το πεπρωμένο…

… και αυτή είναι η αιτία για την οποία βρίσκεται σε σχέση αγωνίας προς το πεπρωμένο…

…Αν όμως παραμείνει στην αμεσότητα με ζωή στραμμένη ολόκληρη προς τα έξω , μπορεί βέβαια να είναι μεγάλος και τ’ ανδραγαθήματα του υπέρμετρα, δε θα φτάση όμως ποτέ στον εαυτό του κι ούτε ποτέ θα είναι μεγάλος στα δικά του μάτια…

Χρειάζεται πολύ θάρρος για ν’ αντιληφθής πως μια τέτοια μεγαλοφυής ύπαρξη, παρά τη λάμψη της, τη μεγαλοπρέπεια της, τη σημαντικότητα της, είναι αμαρτία. Και κανείς δεν το αντιλαμβάνεται πριν μάθη να χορταίνη την πείνα της άπληστης ψυχής του. Κι όμως έτσι είναι…

… Αν θελήσεις να πάρεις για παράδειγμα τον Ταλλεϋράνδο, θα μπορέσεις να παρατηρήσεις σ’ αυτόν τη δυνατότητα μιας πολύ βαθύτερης εσωτερικοποίησης της ζωής. Αλλά αυτός την απέφευγε..,

…Είν’ ένα ξαλάφρωμα στη ζωή ν’ ακολουθήσης τις άμεσες τάσεις, είτε είσαι μεγάλος είτε είσαι μικρός· κι αυτός που από έλλειψη πνευματικής ωριμότητας δεν καταλαβαίνει πως ακόμα και μια αθάνατη δόξα είναι μονάχα της κατηγορίας της προσκαιρότητας, αυτός που δεν καταλαβαίνει πως αυτά τα πράγματα, που το κυνήγι τους κρατάει άυπνη την ψυχή μας με τον πόθο και τη λαχτάρα, είναι μονάχα πενιχρή ατέλεια σε σύγκριση προς την αθανασία που υπάρχει για κάθε άνθρωπο, και που θάχε δίκιο ο κόσμος ολόκληρος να την ζηλεύη αν και μόνο για έναν άνθρωπο επιφυλασσόταν – αυτός δεν θα μπορέση να μάθη ούτε τόσο δα τι σημαίνει πνεύμα κι αιωνιότητα…

Πηγή: « Η έννοια της αγωνίας» του Σαίρεν Κίρκεγκωρ (“Begrebet Angest” af den Soeren Aabye Kierkegaard), μτφρ. Γιάννη Τζαβάρα, εκδ. Δωδώνη, Αθήνα 1971, σσ. 117-133